Quickscan van wijk De Kooi in Leiden

In het najaar van 2018 heeft een quickscan uitgevoerd in Leiden. Deze prijs won GGD Hollands-Midden een halfjaar eerder op het congres van Alles is Gezondheid. Na twee dagen in Leiden de opinie over kidsmarketing te hebben bevraagd is in november het resultaat aan de GGD overhandigd: een mooie infographic.

Bij kidsmarketing wordt de marketing van een product specifiek gericht op kinderen om de verkoop van dit product te stimuleren. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan een cartoon op de verpakking of cadeautjes bij een product.
Twee derde van de ondervraagden (66%) in de wijk De Kooi denkt dat er meer ongezonde dan gezonde producten zijn met kidsmarketing. Men denkt ook veelal (64%) dat dit een negatieve invloed heeft op de gezondheid van kinderen. Meer dan de helft (57%) is dan ook voor een verbod op kidsmarketing van ongezonde producten. Het is niet gek dat 81% van de ondervraagden daarom kidsmarketing ook vindt passen op gezonde voedingsproducten. Tijd dus voor meer #GezondeKidsmarketing!

 
 

Verbod op kidsmarketing

In Leiden hebben wij in het najaar van 2018 geïnventariseerd voor een quickscan hoe men denkt over kidsmarketing. In totaal hebben we 138 mensen ondervraagd. Een van de gestelde vragen betrof de mening over een verbod op kidsmarketing van ongezonde producten. Een aantal organisaties, zoals de Consumentenbond en de Hartstichting pleit hier namelijk voor, omdat het ongezondheid van kinderen in de hand zou werken. Zo’n verbod zou dan inhouden dat er geen reclame meer is toegestaan van ongezonde voedingsmiddelen gericht op kinderen.

Voor of tegen een verbod?

Van de ondervraagden gaf een kleine meerderheid van 56% in Leiden aan voor een dergelijk verbod te zijn. Als redenen gaf men hiervoor bijvoorbeeld dat het beter is voor de gezondheid van kinderen, dat een verbod helpt om bewustzijn te creëren onder ouders, of dat ouders niet meer telkens de confrontatie aan hoeven gaan in de supermarkt met hun kind.

Maar, een op de drie (33%) geeft aan tegen een verbod op kidsmarketing te zijn. Als redenen gaf men dat een verbod te ver gaat of toch niet zou helpen, dat gezondheid van kinderen de verantwoordelijkheid van ouders is, of dat kinderen de bekende figuren op voedingsmiddelen juist leuk vinden en het daarom moet blijven bestaan.

Hoe verhouden deze resultaten zich met andere, landelijke onderzoeken over dit onderwerp? Wij zochten het uit en vergeleken drie onderzoeken met onze resultaten.

leiden.JPG

Vergelijking met drie onderzoeken

Voor zover wij weten hebben drie organisaties onderzoeken uitgevoerd over dit onderwerp: de Hartstichting, het Voedingscentrum, en Radar. Alle drie deze onderzoeken behandelden een mogelijk verbod op kidsmarketing, maar in verschillende maten.

 

Radar

Het programma Radar besteedde in de uitzending van 15 oktober 2018 aandacht aan kidsmarketing, en dan met name het verbod op tv-reclame voor voedingsmiddelen gericht op kinderen onder de 13 jaar. Deze doelgroep kijkt namelijk steeds meer online filmpjes, bijvoorbeeld op YouTube. Voor deze ‘nieuwe’ mediakanalen is nog geen dergelijk verbod opgesteld. Hoogleraar mediaopvoeding Peter Nikken noemt de nieuwe media daarom “een soort wilde westen”, waarbij men van alles uitprobeert om producten op de een of andere manier naar voren te laten komen. Voorafgaand aan deze uitzending is het Testpanel van Radar in oktober 2018 een stelling of enkele vragen voorgelegd over dit onderwerp. Uit deze poll kwam naar voren dat maar liefst 88% voor een verbod op kidsmarketing is (waarbij 651 panelleden hebben meegedaan aan het onderzoek). Dat verschilt nogal met ons onderzoek, waarbij iets meer dan de helft (56%) voor een verbod is! Hoe dit komt, is niet duidelijk—voornamelijk omdat niet is te traceren welke vragen aan de Testpanelleden zijn gesteld. Het is mogelijk dat de vraag is ingeleid met een inleiding vanuit dezelfde invalshoek als de Radar-uitzending: die waarin de voedingsmiddelenindustrie als boeman wordt aangewezen. Zeker weten doen we dit echter niet.

Voedingscentrum

Dan naar het onderzoek van het Voedingscentrum. Hierbij zijn 1010 ouders in 2018 ondervraagd, een groep die volgens het Voedingscentrum representatief is voor geslacht, provincie en opleiding. Bij dit onderzoek ligt het percentage dat voor een verbod is iets lager dan bij Radar. Hoewel 63% van de respondenten hier aangeeft dat er iets moet gebeuren tegen kidsmarketing van ongezonde producten, is slechts 36% expliciet voor een verbod. Het verschil met ons veldonderzoek in Leiden (waarbij 56% voor verbod is), is te verklaren met twee redenen. Allereerst ondervroeg het Voedingscentrum alleen ouders, en wij iedereen (alhoewel 69% wel aangaf kinderen te hebben). Ten tweede is de vraag van het Voedingscentrum als open vraag geformuleerd: “Wat moet er volgens u gebeuren om kidsmarketing van ongezonde producten tegen te gaan?”, waarbij 36% expliciet een verbod opperde. In onze vragenlijst werd het verbod voorgelegd, waarbij men kon aangeven voor of tegen te zijn.

 

Hartstichting

In 2014 gaf de Hartstichting opdracht aan onderzoeksbureau GfK om de mening van ouders te peilen over kidsmarketing. Hierbij zijn 1000 ouders ondervraagd, waarbij ongeveer hetzelfde beeld uitkomt als de hiervoor genoemde onderzoeken. De mening over het verbod op kidsmarketing is gepeild middels drie vragen:
- “Er mag geen reclame gemaakt worden voor ongezonde voedingsmiddelen richting kinderen”
- “Er mag geen reclame gemaakt worden op de verpakking van ongezonde voedingsmiddelen voor kinderen”
- “Er mag in de supermarkt geen reclame gemaakt worden voor ongezonde voedingsmiddelen voor kinderen”

Respectievelijk 57%, 50% en 45% geeft aan dat de betreffende regel moet worden ingevoerd. Wanneer deze cijfers bij elkaar worden genomen, kan worden geconcludeerd dat 51% voor een verbod is. Ook hierbij zijn enkel weer ouders ondervraagd.

 

Conclusie

Kortom, ons veldonderzoek in Leiden komt nog best overeen met landelijke onderzoeken over kidsmarketing. Ondanks het ontbreken van representativiteit is het toch interessant om te zien hoe grote landelijke onderzoeken zich verhouden tot onze cijfers. Bovendien laten alle bovengenoemde onderzoeken zien dat men zich bekommert om de gezondheid van kinderen. Wij zijn benieuwd hoe kidsmarketing er over een paar jaar voor staat. Zouden Disneyfiguren dan alleen nog op snoeptomaatjes en -komkommertjes te vinden zijn, en niet meer op koek en snoep?

Bijeenkomst Gezonde Kidsmarketing

Op 5 oktober 2016 organiseerde iresearch samen met Jongeren op Gezond Gewicht de bijeenkomst Gezonde Kidsmarketing. De bijeenkomst werd gehouden op basisschool de Pijlstaart in Utrecht en werd voorgezeten door Jaap de Graaf, expert publiek-private samenwerking bij Jongeren Op Gezond Gewicht. Er was een divers publiek aanwezig van gezondheids- en communicatieprofessionals, retailers en mensen uit de voedingsmiddelenindustrie.

weegschaal_2_NIEUWE KLEUR.png

Social media actie kidsmarketing

Kidsmarketing is een hot topic. Diverse partijen en individuen maken zich hard voor het verbieden van kidsmarketing. Ondanks deze maatregelen weten producenten nog steeds kinderen en hun ouders te verleiden om tot koop van (ongezonde) producten over te gaan. Kidsmarketing hoeft echter niet per se ongezond te zijn ( dit beaamt voormalig staatssecretaris Van Dam), kinderen kunnen ook verleid worden tot het consumeren van gezonde producten. Het afgelopen jaar lijkt gezonde kidsmarketing terrein te winnen en dringen de kansen door bij supermarkten en de levensmiddelenindustrie. Zo heeft een aantal supermarkten recent besloten om geen kidsmarketingop ongezonde huismerk producten toe te passen.

In het laatste deel van ons project "van ongezonde naar gezonde kidsmarketing" pleiten we actief voor #Gezondekidsmarketing. In 2016 hielden we een social mediaactie om aandacht te vragen voor Gezonde Kidsmarketing en organiseerden we een succesvolle bijeenkomst over de Gezonde Kidsmarketing. In 2017 willen we dekanteling voortzetten. Tijdens het Nederlands Volksgezondheidcongres (NCVGZ) hebben we samen met Jongeren Op Gezond Gewicht, Greenco en Healthcoin een workshop verzorgd over "Gezonde Kidsmarketing: kansen voor publiek-private samenwerking".


Voorstander van Gezonde Kidsmarketing?

Steun ons via Social Media met #GezondeKidsmarketing!


Winnende ideeën innovatielab

Vraagstuk Gemeente Nijmegen: Hoe kunnen we kinderen uitnodigen of stimuleren meer buiten te spelen in hun vrije tijd, alleen of met anderen?
De BIGG app: Bewegen is gewoon gezond! Kinderen worden uitgedaagd om de avonturen die hun idool in de app beleeft, ook zelf buiten met vriendjes te beleven.

Vraagstuk Food for Care: Hoe kunnen wij ouders beïnvloeden zodat zij meer openstaan voor andere en meer voedzame gerechten en hun kind laten kiezen?
Kinderen en ouders worden betrokken bij het bereidingsproces van de voeding dmv een bestaande app en een televisie-uitzending in het ziekenhuis. Voor de kinderen wordt gebruik gemaakt van characters zoals een kameleon die met de kleur van de groente mee veranderd.

Vraagstuk Gemeente Nijmegen: Hoe kunnen we over een periode van een aantal seizoenen binnen de horeca van de speeltuinen de Leemkuil en Brakkefort kinderen stimuleren om voor gezonde producten te kiezen?
De kasteelbox met gezonde producten en een vrijkaartje voor een treinritje in de speeltuin én ridders die in het nieuwe fort in de speeltuin met fruitzwaarden rondlopen om fruit voor een klein prijsje te verkopen.

Vraagstuk AH XL: Hoe krijg je kinderen voordat ze de winkel in komen in een goede mindset?
Kinderen sparen plaatjes van kinderen van hun eigen school. Ze kunnen hun hele school verzamelen door producten met een groene sticker (alle producten uit de Schijf van 5) te kopen.

Vraagstuk Heinz: Bedenk en ontwerp een gezonde kindersnack
Tomachi, soft en creamy. Een snack van rijstdeeg gevuld met Heinz tomaten en zoete aardbei met toegevoegde vitamine D, laag in calorieën en hoog in nutriënten.

Afbeelding1.jpg
 

Innovatielab kidsmarketing

Op dinsdag 6 februari namen ruim 50 studenten deel aan het Innovatielab Gezonde Kidsmarketing in het NEC-stadion in Nijmegen. Het resultaat: vijf winnende ideeën voor gezondere (Nijmeegse) kinderen en een positieve beweging voor een gezonde omgeving.

De studenten gingen aan de slag met vraagstukken afkomstig van AH XL, Heinz, Food for Care en de gemeente Nijmegen. In hun oplossingen maakten de studenten gebruik van commerciële marketingtechnieken om kinderen te verleiden tot gezond gedrag. Gedurende het Innovatielab konden de studenten advies krijgen van experts en hun vragen en ideeën voorleggen aan een panel van basisschoolleerlingen. De winnende ideeën gaan AH XL, Heinz, de gemeente Nijmegen en Food for Care in de praktijk brengen.

organiseerde het Innovatielab samen met Wij zijn groen, gezond en in beweging Nijmegen.

Met het Innovatielab worden publieke en private partijen, studenten, kinderen en ouders bewust gemaakt van een gezonde omgeving en hiervoor geïnspireerd. Het is een olievlek die bij het Innovatielab begint en zich verder uitbreidt in uw gemeente/regio.

Meer weten over de winnende ideeën van dit innovatielab? Klik dan hier.

 

Impressie innovatielab


Wilt u ook een Innovatielab Gezonde Kidsmarketing in uw regio organiseren?
Wij vertellen u graag meer!
Bel naar 024 684 43 57 of mail naar info@iresearch.nl.